Resultaten van de analyse

Organisatie van het waterkwaliteitsbeleid

De bestuurlijke organisatie van het waterkwaliteitsbeleid is complex, met veel verschillende actoren, op verschillende schaalniveaus. De haalbaarheid van de doelen uit het waterbeleid is sterk afhankelijk van andere sectorale beleidsdomeinen, zoals de landbouw, industrie en huishoudens.

Thema's

Opkomende stoffen in oppervlaktewater

Het intensieve gebruik van het water en de omgeving rondom het water legt druk op de waterkwaliteit. De zorg voor voldoende schoon water is een uitdaging voor waterbeheerders en drinkwaterbedrijven. Zij stuiten met enige regelmaat op nieuwe of relatief onbekende stoffen waarvan niet bekend is welke effecten ze kunnen hebben op het waterecosysteem en de mensen en dieren die daarvan afhankelijk zijn. Vaak gaat het niet zozeer om nieuwe stoffen, als wel om stoffen die nog niet eerder zijn opgemerkt.

Medicijnresten in oppervlaktewater

De Nederlandse bevolking gebruikt steeds meer medicijnen. Dit gebruik zal hoogstwaarschijnlijk door de toenemende vergrijzing in de komende decennia verder toenemen. Daarom komen via het toilet, het riool en rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s) steeds meer medicijnresten in het oppervlaktewater terecht. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat lage concentraties van medicijnresten al nadelige effecten kunnen hebben op aquatische organismen.

Microplastics in het oppervlaktewater

Microplastics zijn een gevarieerde groep deeltjes die gekenmerkt worden door een maximale omvang van 5 millimeter, waarbij de hele kleine deeltjes (≤100 nanometer) ook wel nanoplastics worden genoemd. Microplastics breken nauwelijks af in het milieu en zijn slecht tot zeer slecht wateroplosbaar. Ze bestaan grotendeels uit synthetische polymeren waar additieven, pigmenten, oliën, vulstoffen en andere productverbeteraars aan toegevoegd kunnen zijn.

Gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater

Gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast in de land- en tuinbouw, door particulieren en door overheden, zoals gemeenten. Deze middelen kunnen langs een groot aantal routes in het oppervlaktewater terechtkomen. Te hoge concentraties kunnen een probleem vormen voor het gebruik van het water voor bijvoorbeeld drinkwater of voor de planten en dieren die in het water leven.

Gewasbeschermingsmiddelen in grondwater worden beschreven in gelijknamige pagina

 

Verontreinigende stoffen in het oppervlaktewater

Oppervlaktewater wordt door mensen op veel manieren gebruikt, bijvoorbeeld voor recreatie, als vaarwater of voor drinkwater. Daarnaast is het een belangrijke habitat voor een grote verscheidenheid aan planten en dieren. Deze verschillende functies van het water stellen eisen aan de hoeveelheid verontreinigende stoffen die mogen vóórkomen. Voor verontreinigende stoffen in grondwater, zie gelijknamige pagina.

Nutriënten in oppervlaktewater

Nutriënten zijn voedingsstoffen die van nature in oppervlakte- en grondwater voorkomen, maar ook door menselijke activiteiten in het milieu terechtkomen. Bij overmatige aanwezigheid in het oppervlaktewater veroorzaken zij algenbloei en kunnen ze een negatief effect hebben op de planten en dieren die er van nature thuishoren. De belangrijkste nutriënten zijn stikstof en fosfor.

Vragen over Nationale Analyse waterkwaliteit?

Neem dan contact op met Frank van Gaalen via frank.vangaalen@pbl.nl

Rijk en regio zijn druk bezig met het maken en uitvoeren van maatregelen om de ecologische waterkwaliteit te verbeteren. In de Nationale Analyse Waterkwaliteit is onderzocht wat de verschillende maatregelen op kunnen leveren voor het verbeteren van de ecologische waterkwaliteit en de te behalen doelen van de Kaderrichtlijn Water. Deze analyse is afgerond voordat de plannen voor de derde tranche van de Stroomgebiedbeheerplannen (SGBP3) waren vastgesteld door Rijk en regio zodat de plannen eventueel nog bijgesteld konden worden.

Wat heeft het opgeleverd.

De Nationale Analyse Waterkwaliteit is in nauwe samenwerking met de regionale partijen opgesteld (Joint Fact Finding).

De Nationale Analyse Waterkwaliteit is eind april 2020 opgeleverd en is samen met het addendum daarbij in juni 2020 aangeboden aan de Tweede Kamer.

In de daarop volgende Ex Ante analyse die in 2021 is uitgevoerd zijn de vastgestelde SGBP3 plannen van Rijk en regio doorgerekend op ingeschat doelbereik in 2027. De Ex Ante analyse is opgeleverd in september 2021 en in november aangeboden aan de Tweede Kamer.

Uit beide analyses volgt dat er in 2027 nog niet alle gestelde doelen behaald zullen zijn en dat er nog een opgave resteert. Het Rijk gaat hiermee aan de slag en komt in 2024 met een tussenevaluatie. Hierin zal in samenwerking met de regio gekeken worden naar de mogelijkheden voor bijsturing of onderbouwing van de resterende opgave en welk pad verder te gaan richting 2027.

Verder lezen

 

onderwerpen nationale analyse waterkwaliteit