Nutriënten: welke landbouwmaatregelen snijden hout?

De bijdrage vanuit de landbouw aan de nutriëntenbelasting van onze wateren is groot. In dit project onderzoeken we de effecten van maatregelen die boeren kunnen nemen. Maar ook hoe we de resultaten van monitoring en systeemkennis in kunnen zetten voor meer waterbewustzijn onder, en handelingsperspectieven voor agrariërs. En voor handhaving.

Koeien

Wat is het probleem?

In het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) werken agrariërs en waterbeheerders samen om via een duurzame landbouwpraktijk de waterkwaliteit te verbeteren en de biodiversiteit te stimuleren. Een mooi streven. Op dit ogenblik weten we niet goed waar en wanneer in een stroomgebied de meeste nutriëntenverliezen optreden. De landelijke en regionale waterkwaliteitsmeetnetten zijn daar te grofmazig voor. Dat maakt het lastig om samen met boeren goed onderbouwde DAW-maatregelen te nemen. Ook ontbreekt kennis over effecten van maatregelen onder lokale omstandigheden (afhankelijk van gewas, bodem, bouwplan en waterhuishouding).

De huidige kennis over te nemen maatregelen is gebaseerd op expert judgement of modelanalyses en slechts in enkele gevallen op veldonderzoek. Het rapport ‘Succes- en faalfactoren Agrarisch Waterbeheer’ van Breman et al (2016) geeft aan dat het ontbreken van kennis over de effectiviteit van maatregelen een faalfactor is voor het DAW.

Wat gaan we doen?

In dit project willen we meer duidelijkheid scheppen over de effectiviteit van lokale maatregelen (waar, wanneer, hoe) om de waterkwaliteit in een stroomgebied te verbeteren. Er zijn hiervoor kennis en instrumenten nodig om knelpunten en oplossingen met betrekking tot de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater in beeld te brengen. De methodes voor bijvoorbeeld watersysteem- en bronnenanalyses moeten breed gedragen zijn om discussies over methodische verschillen te minimaliseren. Belangrijke kennisvragen hoe monitoren en modelleren in combinatie met nieuwe sensor- en data-analysetechnieken samen een beter beeld van water- en stofstromen kunnen opleveren . Maar ook hoe de (versnipperde) gegevensbronnen en modelinstrumenten beter ontsloten en met elkaar verbonden kunnen worden.

Wat levert het op?

Wat levert dit project op:

1. Verdieping van systeemkennis voor strategische afwegingen en planvorming op stroomgebiedsniveau door state-of-the-art meettechnieken, modellen en kennis over bronnen en routes.

2. Proof of concept van de integratie van gegevens op bedrijfsniveau, te verzamelen met technieken uit precisielandbouw, datamining en nieuwe sensortechnologie, waarin een nieuwe weg voor verbetering en borging van waterkwaliteit wordt verkend.

3. Onderbouwing van effecten van veelbelovende maatregelen in de praktijk voor verschillende combinaties van gewas, bodem en hydrologische situaties met veldonderzoek en kennissynthese. Dit ter ondersteuning van landelijke beleidsanalyses, planvorming op stroomgebiedsniveau en tactische beslissingen op bedrijfsniveau.

Gebruikerscommissie

 

Leo Oprel

Ministerie van LNV

n.n.b.

waterleidingbedrijf

Michael van der Schoot

LTO

Laurens Gerner

Waterschap Rijn en IJssel

Elbert Schrama

Waterschap Vallei en Veluwe

Servaas Damen

Rijkswaterstaat

Carlo Rutjes

Waterschap Aa en Maas, voorzitter

Miriam Collombon

Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard

Hilde Ketelaar

Waterschap Rivierenland

Berry Bergman

Waterschap Drents Overijsselse Delta

Marie-Louise Meijer

Waterschap Hunze en Aa's

Martin van der Lee

Provincie Utrecht

Wim van der Hulst

Waterschap Aa en Maas

Connie Dekker

Waterschap Zuiderzeeland

 

 

Onderzoekers:

 

Arnaut van Loon

KWR

Piet Groenendijk

WUR

Joachim Rozemeijer

Deltares

Saskia Lukacs

RIVM

Hebt u vragen?

Voor vragen kunt u een email sturen naar piet.groenendijk@wur.nl